Evidence based foodplatform - geschreven door diëtisten en wetenschappers
​Instagram: @marijkeberkenpas​

Hai Reader,

Hou je echt van zout eten, of ben je er gewoon aan gewend? En begint die voorkeur voor zoet al in de buik? Deze keer gaat het over hoe je smaak zich vormt.

En over iets wat ik online heel vaak zie misgaan: een verband dat wordt gebracht als oorzaak en gevolg.

In deze nieuwsbrief:

• 🎧 Broodje Jaap: minder suiker in je eerste 1000 dagen, een leven lang verschil?
• 🎥 Te goed om op de plank te blijven: de symposiumtalk van dr. Marcel de Zoete over je microbioom (alleen voor nieuwsbrieflezers)
• 🍫 Maakt chocolade je slimmer? Over verband en oorzaak-gevolg
• 🧂 Je houdt niet van zout eten, je bent er vooral aan gewend
• 🌾 Masterclass Fiber Up! op donderdag 26 november

Veel lees- en luisterplezier!

Marijke

ir. Marijke Berkenpas
Diëtist & voedingswetenschapper​
​Founder I'm a Foodie / Een Podcast over Voeding​

​#257: Minder suiker in je eerste 1000 dagen: een leven lang verschil? in Broodje Jaap! met prof. dr. ir. Jaap Seidell​

In 1953 kwam er in het Verenigd Koninkrijk een einde aan de suikerrantsoenering. Daardoor kreeg een deel van de mensen die rond die tijd werden geboren, tijdens de zwangerschap en in hun eerste levensjaren minder suiker binnen. Een natuurlijk experiment, waar onderzoekers decennia later naar keken.

Bart en Jaap bespreken wat de onderzoekers vonden, waarin dit verschilt van de Hongerwinter en hoe zeker je kunt zijn dat suiker echt de verklaring is. Ook hebben ze het over waarom de eerste 1000 dagen zo belangrijk zijn en hoe je smaakvoorkeur zich ontwikkelt.

Wat kun je hiermee als je zwanger bent of een baby hebt? En waarom is juist de periode tussen vier en twaalf maanden zo geschikt om je kind aan (bittere) groenten te laten wennen?

Zwanger? In ons boek Eet als een expert – Zwanger! lees je meer over voeding in deze periode.

Een kleintje in huis? Lees dan Eet als een expert Mini van dr. Rolinde Demeyer en prof. dr. Eline Tommelein.

Sinds 2020 hebben we al meer dan 250 shows gemaakt! Met de steun van onze luisteraars kunnen we dat onafhankelijk en zonder advertenties blijven doen. Word Vriend van de Show voor €2,50 per maand. ❤️

​Klik op de link om de show te luisteren.​

Landen waar veel chocolade wordt gegeten, hebben gemiddeld meer Nobelprijswinnaars per inwoner. Echt waar! 🍫

Maar betekent dit dat je slimmer wordt van chocolade? Dat kun je hier niet uit concluderen. Dit is een klassiek voorbeeld van een denkfout: correlatie is niet hetzelfde als een oorzaak-gevolgrelatie.

En precies die denkfout zie je regelmatig op social media. Een onderzoek vindt een verband tussen voeding en gezondheid, en voor je het weet verschijnt er een bericht: 'Van dit voedingsmiddel word je ziek!' Of juist: 'Dit voedingsmiddel voorkomt ziekte!' Maar zo simpel is het niet.

Neem groenten 🥦 Onderzoek laat zien dat mensen die veel groenten eten gemiddeld een lager risico hebben op hart- en vaatziekten. Maar ze hebben vaak ook andere gezonde gewoonten, zoals meer bewegen en minder roken. Komt het lagere risico dan door de groenten? Of spelen die andere gewoonten een rol?

Dat is precies wat voedingsonderzoek zo ingewikkeld én interessant maakt. Wetenschappers proberen daarom rekening te houden met zulke verschillen. En ze kijken verder dan één onderzoek, bijvoorbeeld naar experimenten waarin wordt onderzocht wat voeding doet met risicofactoren zoals bloeddruk en cholesterol. Want één onderzoek, hoe interessant ook, vertelt nooit het hele verhaal. Pas als verschillende soorten onderzoek dezelfde kant op wijzen, kun je er met meer zekerheid iets over zeggen.

Dus de volgende keer dat je leest dat voedingsmiddel X ziekte Y veroorzaakt (of voorkomt), vraag jezelf dan af: is hier een verband gevonden, of is er ook bewijs voor oorzaak en gevolg?

Deze denkfout staat in de Misinformatiebingo uit ons boek Eet als een expert 2.0 📘 Daarmee leer je misleidende voedingsclaims herkennen, met uitleg, extra voorbeelden en oefeningen. Download hier gratis.

📲 Bekijk de hele carrousel op Instagram​

Klinkt gek, maar je smaak volgt gewoon wat je gewend bent.

Hoe goed je zout proeft, verschilt per persoon. Maar je smaakpapillen passen zich binnen een paar weken tot maanden aan minder zout aan. In een onderzoek at een groep volwassenen vijf maanden lang minder zout. Na een paar maanden vonden ze soep en crackers met minder zout het lekkerst. Andersom werkt het net zo: wie wekenlang extra zout toevoegt, gaat zouter eten juist lekkerder vinden.

Ik zag dat ook toen ik als diëtist op de nefrologie werkte. Patiënten krijgen daar als onderdeel van hun behandeling het advies om veel minder zout te eten. Na een paar weken vertelden ze vaak dat ze hun eten juist veel beter proefden. Het zout werd minder gemist dan ze van tevoren hadden gedacht.

Waarom dat uitmaakt? Hoe meer zout je eet, hoe hoger je bloeddruk. En hoge bloeddruk is een echte sluipmoordenaar: je voelt er niks van, maar het vergroot je kans op een hartaanval, beroerte en nierproblemen. Het goede nieuws: eet je minder zout, dan kan je bloeddruk al binnen een paar weken dalen.

De WHO adviseert maximaal 5 gram zout per dag. Gemiddeld eten vrouwen in Nederland 8 gram en mannen bijna 11 gram. Het meeste zout zit verborgen in wat je koopt, zoals bewerkt vlees, kaas, soep en sauzen.

Een paar tips uit ons boek: vergelijk etiketten en kies producten met zo min mogelijk toegevoegd zout, strooi zout liever óver je eten dan erdoor, en geef smaak met kruiden, specerijen en umami. En geef je smaak even de tijd: je went sneller aan minder zout dan je denkt 🙌

Benieuwd waar jouw zout vandaan komt? In Eet als een expert 2.0 laten drie dagmenu's zien hoe het over een dag optelt, plus nog veel meer tips 📘

Op zoek naar producten zonder (veel) toegevoegd zout, zoals bouillon, sambal en kant-en-klare sauzen? Die staan in mijn Favorieten e-book 4.0 met 1.300+ producten (#nospon). Of download eerst het gratis voorproefje.

📲 Bekijk de hele carrousel (met 5 tips) op Instagram​

Tijdens onze symposia voor professionals delen experts waardevolle inzichten over voeding en gezondheid. Zonde om die voor onszelf te houden! Daarom delen we, met toestemming van de sprekers, iedere paar weken een talk. Speciaal voor jou als nieuwsbrieflezer.

Deze keer uit ons symposium Voeding, gezondheid & microbioom: dr. Marcel de Zoete, universitair hoofddocent host-microbiota interactions (UMC Utrecht), over het microbioom in relatie tot gezondheid en ziekte.

Wat is het microbioom eigenlijk, waarom is het nu zo'n hot topic en hoe beïnvloedt het je gezondheid? Marcel laat zien welke rol het microbioom speelt bij het verteren van je eten, het maken van vitamines en de ontwikkeling van je immuunsysteem, en hoe het je beschermt tegen ziekmakers. Een gezond microbioom herken je aan diversiteit, de productie van butyraat en weinig chronische ontsteking.

En dan het kip-en-ei-dilemma: verandert je microbioom waardoor je ziek wordt, of verandert een ziekte je microbioom? Volgens Marcel verschilt dat per ziekte en is het vaak complex. Dat laat hij zien aan de hand van inflammatoire darmziekten (IBD).

👉 Bekijk de talk via deze unieke link​

Wachtwoord: ADnUv2!c1HBDKLyF · De video is 4 weken beschikbaar.

Benieuwd wat vezels voor je darmen kunnen doen? Daarover gaat mijn masterclass Fiber Up! hieronder 👇

Fibremaxxing, oftewel bewust meer vezels eten: eindelijk een voedingstrend waar ik blij van word 💚 De meeste Nederlanders eten er juist te weinig van.

Daarom geef ik op donderdag 26 november om 12.00 uur de online masterclass Fiber Up! Je leert waarom vezels zo belangrijk zijn voor je gezondheid, wat verschillende soorten vezels doen, hoeveel vezels je eigenlijk eet en hoe je er met kleine, haalbare veranderingen meer van binnenkrijgt.

Geen dure superfoods of ingewikkelde voedingsregels. Wel betrouwbare wetenschap, praktische voorbeelden en volop inspiratie voor op je bord. Kun je niet live? Dan kun je terugkijken tot en met 31 december.

👉 Ja, ik wil meedoen met Fiber Up! (€29)​

P.S. Op iamafoodie.nl/gratis vind je al onze gratis downloads, zoals de infographic met gezondere keuzes (om als poster op te hangen) en het e-book 7x gezond ontbijten.